ICHKI ISHLAR ORGANLARI XODIMLARIDA KASBIY DEFORMATSIYASINING PSIXOLOGIK JIHATLARI
Main Article Content
Abstract
Mazkur ilmiy maqolada ichki ishlar organlari (IIO) xodimlarida xizmat faoliyati davomida yuzaga keladigan kasbiy deformatsiya va emotsional yonish (burnout) sindromining psixologik sabablari, ularning xizmat samaradorligiga salbiy ta'siri hamda barvaqt profilaktika qilish usullari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Xodimlarning doimiy stress, inqirozli vaziyatlar va jamiyatdagi salbiy ijtimoiy hodisalar bilan to‘qnashuvi oqibatida shakllanadigan psixologik himoya mexanizmlarining patologik o‘zgarishlari ochib berilgan. Muammoni hal etishda AQSh (EAP dasturlari), Kanada va Yevropa davlatlari politsiya xizmatlarining ilg‘or tajribalari qiyosiy o‘rganilib, idoraviy psixologik ta'minot tizimini takomillashtirish yuzasidan aniq ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan.
В данной научной статье с научно-теоретической точки зрения анализируются психологические причины профессиональной деформации и синдрома эмоционального выгорания (burnout), возникающих у сотрудников органов внутренних дел (ОВД) в период прохождения службы, их негативное влияние на эффективность служебной деятельности и методы ранней профилактики. Раскрыты патологические изменения психологических защитных механизмов, формирующихся в результате постоянного столкновения сотрудников со стрессом, кризисными ситуациями и негативными социальными явлениями в обществе. В решении проблемы изучен передовой опыт полицейских служб США (программы EAP), Канады и стран Европы, разработаны конкретные научно-практические предложения по совершенствованию ведомственной системы психологического обеспечения.
This scientific article theoretically analyzes the psychological causes of professional deformation and emotional burnout syndrome that occur among employees of internal affairs bodies (IAB) during their service, their negative impact on service efficiency, and early prevention methods. The pathological changes in psychological defense mechanisms formed as a result of employees' constant encounter with stress, crisis situations, and negative social phenomena in society are revealed. In solving the problem, the advanced experience of police services in the USA (EAP programs), Canada, and European countries was comparatively studied, and specific scientific and practical proposals were developed for improving the departmental psychological support system.
Article Details
Section

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
How to Cite
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining "Ichki ishlar organlarini xalqchil professional tuzilmaga aylantirish va aholi bilan yanada yaqin hamkorlikda ishlashga yo‘naltirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida"gi PQ-10-son Qarori (20.01.2023).
2. Xudoyberdiyev A.A. "Ma’muriy ishlarni yuritish kafolatlari va huquqni qo‘llash amaliyoti". O‘quv qo‘llanma. – Toshkent: IIV Akademiyasi, 2024.
3. Mahmudov I.I. "Boshqaruv psixologiyasi". Darslik. – Toshkent: "Yangi asr avlodi", 2006.
4. Maslach, C., & Jackson, S. E. "The measurement of experienced burnout". Journal of Occupational Behavior, 1981.
5. Violanti, J. M., et al. "Police stress, health, and behavior". Policing: An International Journal of Police Strategies & Management, 2017.
6. Schaufeli, W. B., & Peeters, M. C. W. "Job stress and burnout among correctional officers: A literature review". International Journal of Stress Management, 2000.