OZODLIKDAN MAHRUM ETISH MUASSASALARIDA MAHKUMLARNI IJTIMOIY REABILITATSIYA QILISH VA KASB-HUNARGA O'QITISHDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VA MASOFAVIY TA'LIMNING O'RNI
Main Article Content
Abstract
Mazkur ilmiy maqolada ozodlikdan mahrum etish joylarida saqlanayotgan mahkumlarni ijtimoiy reabilitatsiya qilish va kasb-hunarga o'qitish jarayonlariga zamonaviy raqamli texnologiyalar hamda masofaviy ta'lim
(e-learning) elementlarini joriy etishning yuridik, tashkiliy va pedagogik xususiyatlari tahlil qilingan. An'anaviy jismoniy mehnat turlaridan voz kechib, mahkumlarni mehnat bozorida talab yuqori bo'lgan raqamli kasblarga (IT, dizayn, frilans) o'qitish orqali retsidiv jinoyatchilikning oldini olish mexanizmlari yoritilgan. Yopiq muassasalarda axborot xavfsizligini ta'minlagan holda "yopiq intranet" tarmoqlarini shakllantirish bo'yicha huquqiy yechimlar ko'rsatilgan. AQSh, Buyuk Britaniya, Norvegiya va Janubiy Koreyaning penitensiar ta'lim sohasidagi ilg'or xorij tajribasi qiyosiy o'rganilib, O'zbekiston Respublikasining jinoyat-ijroiya qonunchiligini takomillashtirish hamda sohadagi ilmiy izlanishlarni OJS va SCOP.UZ kabi xalqaro va milliy platformalarda indeksatsiya qilish yuzasidan aniq ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan.
В данной научной статье анализируются юридические, организационные и педагогические особенности внедрения современных цифровых технологий и элементов дистанционного обучения (e-learning) в процессы социальной реабилитации и профессионального обучения осужденных, содержащихся в местах лишения свободы. Освещены механизмы предотвращения рецидивной преступности путем отказа от традиционных видов физического труда и обучения осужденных востребованным на рынке труда цифровым профессиям (IT, дизайн, фриланс). Представлены правовые решения по формированию «закрытых интранет-сетей» с обеспечением информационной безопасности в закрытых учреждениях. Проведено сравнительное изучение передового зарубежного опыта пенитенциарного образования США, Великобритании, Норвегии и Южной Кореи, разработаны конкретные научно-практические предложения по совершенствованию уголовно-исполнительного законодательства Республики Узбекистан и индексации научных исследований в данной сфере на международных и национальных платформах, таких как OJS и SCOP.UZ.
This scientific article analyzes the legal, organizational, and pedagogical features of introducing modern digital technologies and distance learning (e-learning) elements into the processes of social rehabilitation and vocational training of convicts held in places of deprivation of liberty. The mechanisms for preventing recidivism by abandoning traditional types of manual labor and training convicts in digital professions in high demand in the labor market (IT, design, freelance) are highlighted. Legal solutions for the formation of "closed intranet networks" ensuring information security in closed institutions are presented. A comparative study of the advanced foreign experience in penitentiary education in the USA, the UK, Norway, and South Korea was conducted, and specific scientific and practical proposals were developed for improving the penal legislation of the Republic of Uzbekistan and indexing scientific research in this field on international and national platforms such as OJS and SCOP.UZ.
Article Details
Section

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
How to Cite
References
1. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. – Toshkent: "O‘zbekiston", 2023.
2. O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat-ijroiya kodeksi. [Elektron resurs] // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, https://lex.uz.
3. O‘zbekiston Respublikasining "Ta'lim to'g'risida"gi Qonuni. 23.09.2020 yildagi O'RQ-637-son.
4. Xudoyberdiyev A.A. "Ma’muriy ishlarni yuritish kafolatlari va huquqni qo‘llash amaliyoti". O‘quv qo‘llanma. – Toshkent: IIV Akademiyasi, 2024.
5. Qurbonov M. M. "Raqamlashtirish sharoitida jamoat xavfsizligini ta'minlashning o‘ziga xos xususiyatlari va E-Ma'muriy ish tizimi" // O‘zbekiston qonunchiligi tahlili. – Toshkent, 2024.
6. Davis, L. M., Bozick, R., Steele, J. L., Saunders, J., & Miles, J. N. "Evaluating the Effectiveness of Correctional Education: A Meta-Analysis of Programs That Provide Education to Incarcerated Adults". RAND Corporation, 2014.
7. Farley, H., & Pike, A. "Engaging prisoners in distance education: evaluating the use of secure e-readers". Distance Education, 34(3), 2013.
8. Hopkins, S., & Farley, H. "E-learning incarcerated: Prison education and digital inclusion". The Internet and Higher Education, 2015.
9. "Xalqaro penitensiar qoidalar va Nelson Mandela qoidalari (Standard Minimum Rules for the Treatment of Prisoners)". Birlashgan Millatlar Tashkiloti, 2015.
10. United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC). "Roadmap for the Development of Prison-based Rehabilitation Programmes". Vienna, 2017.