TRANSPORT OBYEKTLARIDA FUQAROLARNING HAYOTI VA SOGʻLIGʻIGA QARSHI SODIR ETILADIGAN JINOYATLARNING OʻZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Main Article Content
Abstract
Mazkur ilmiy maqolada transport obyektlarida (temir yo‘l, havo, suv va avtomobil transporti infratuzilmalarida) fuqarolarning hayoti va sogʻligʻiga qarshi sodir etiladigan jinoyatlarning kriminologik, ma'muriy-huquqiy hamda amaliy xususiyatlari chuqur tahlil qilingan. Transport obyektlarining o'ziga xos yopiq muhiti, odamlar gavjumligi va harakat tezligi jinoyatning ijtimoiy xavfliligini oshiruvchi omillar sifatida baholangan. Shuningdek, transport infratuzilmasida jamoat xavfsizligini ta'minlashda "High-tech policing" usullari, Face-ID texnologiyalari hamda "E-Ma’muriy ish" tizimining integratsiyasi masalalari o'rganilgan. Muammoni tizimli hal etish maqsadida AQSh, Buyuk Britaniya, Germaniya va Janubiy Koreya amaliyotidagi xorij tajribasi qiyosiy tahlil qilinib, O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligini takomillashtirish hamda sohadagi tadqiqotlarni xalqaro platformalarda raqamlashtirish yuzasidan aniq ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan.
В данной научной статье проводится глубокий анализ криминологических, административно-правовых и практических особенностей преступлений против жизни и здоровья граждан, совершаемых на объектах транспорта (железнодорожного, воздушного, водного и автомобильного). Специфическая закрытая среда транспортных объектов, скопление людей и скорость движения оцениваются как факторы, повышающие общественную опасность преступления. Также изучены вопросы интеграции методов «High-tech policing», технологий Face-ID и системы «Е-Административное дело» в обеспечение общественной безопасности на транспортной инфраструктуре. В целях системного решения проблемы проведен сравнительный анализ зарубежного опыта практики США, Великобритании, Германии и Южной Кореи, разработаны конкретные научно-практические предложения по совершенствованию законодательства Республики Узбекистан и цифровизации исследований в данной сфере на международных платформах.
This scientific article provides an in-depth analysis of the criminological, administrative-legal, and practical features of crimes against the life and health of citizens committed at transport facilities (rail, air, water, and road transport infrastructure). The specific closed environment of transport facilities, crowding, and speed of movement are evaluated as factors that increase the public danger of the crime. The issues of integrating "High-tech policing" methods, Face-ID technologies, and the "E-Administrative Case" system in ensuring public safety in transport infrastructure are also studied. To systematically address the problem, a comparative analysis of the foreign experience of the USA, the UK, Germany, and South Korea was conducted, and specific scientific and practical proposals were developed for improving the legislation of the Republic of Uzbekistan and digitizing research in this area on international platforms.
Article Details
Section

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
How to Cite
References
1. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. – Toshkent: "O‘zbekiston", 2023.
2. O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat kodeksi. [Elektron resurs] // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, https://lex.uz.
3. O‘zbekiston Respublikasining "Transport to'g'risida"gi Qonuni. 09.08.2021 yildagi O'RQ-706-son.
4. Xudoyberdiyev A.A. "Ma’muriy ishlarni yuritish kafolatlari va huquqni qo‘llash amaliyoti". O‘quv qo‘llanma. – Toshkent: IIV Akademiyasi, 2024.
5. Qurbonov M. M. "Raqamlashtirish sharoitida jamoat xavfsizligini ta'minlashning o‘ziga xos xususiyatlari va E-Ma'muriy ish tizimining ahamiyati" // O‘zbekiston qonunchiligi tahlili jurnali. – Toshkent, 2024.
6. Clarke, R. V. (Ed.). "Protecting Public Transport from Terrorists and Serious Crime". Crime Prevention Studies, Vol. 25. Criminal Justice Press, USA, 2020.
7. Europol. "Transport Security and Transnational Crime in Europe: Threat Assessment". The Hague, 2023.
8. Lee, H., & Kim, J. "Smart Policing and Transport Security in South Korea". Asian Journal of Criminology, 2021.
9. Transportation Security Administration (TSA). "Aviation and Surface Transportation Security Report". U.S. Department of Homeland Security, Washington D.C., 2022.
10. British Transport Police. "Annual Report on Crime Reduction Strategies in the UK Railway Network". London, 2023.