JAZONI IJRO ETISH MUASSASALARIDAN OZOD QILINGAN SHAXSLARNI IJTIMOIY-PSIXOLOGIK REABILITATSIYA QILISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH
Main Article Content
Abstract
Mazkur ilmiy maqolada jazoni ijro etish muassasalaridan (JIEM) ozod qilingan shaxslarni jamiyatga ijtimoiy-psixologik jihatdan qayta moslashtirish (resotsializatsiya) jarayonining nazariy va amaliy muammolari tahlil qilingan. Sobiq mahkumlarning erkin hayotga qaytishidagi "institutsionalizatsiya sindromi", ijtimoiy stigmata (tamg‘alanish), bandlik va uy-joy bilan bog‘liq qiyinchiliklarning retsidiv (qayta) jinoyatchilikni keltirib chiqarishdagi o‘rni ilmiy asoslangan. Muammoni hal etishda Norvegiya ("Yarim yo‘l uylari"), Yaponiya (Kongo-kay ko‘ngillilar instituti) va AQShning (Reentry programs) ilg‘or xorij tajribasi qiyosiy o‘rganilib, O‘zbekiston Respublikasi probatsiya xizmati hamda mahalla institutlarining profilaktik faoliyatini takomillashtirish yuzasidan aniq ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan.
В данной научной статье анализируются теоретические и практические проблемы процесса социально-психологической реадаптации (ресоциализации) лиц, освобожденных из учреждений исполнения наказаний (УИН). Научно обоснована роль «синдрома институционализации», социальной стигматизации, трудностей с трудоустройством и жильем в возвращении бывших осужденных к свободной жизни и возникновении рецидивной преступности. В решении проблемы изучен передовой зарубежный опыт Норвегии («Дома на полпути»), Японии (институт волонтеров Конго-кай) и США (программы Reentry), разработаны конкретные научно-практические предложения по совершенствованию профилактической деятельности службы пробации и института махалли Республики Узбекистан.
This scientific article analyzes the theoretical and practical problems of the process of socio-psychological readaptation (resocialization) of persons released from penitentiary institutions. The role of the "institutionalization syndrome", social stigmatization, difficulties with employment and housing in the return of former convicts to free life and the emergence of recidivism are scientifically substantiated. In solving the problem, the advanced foreign experience of Norway ("Halfway houses"), Japan (Kongo-kai volunteer institute), and the USA (Reentry programs) was comparatively studied, and specific scientific and practical proposals were developed for improving the preventive activities of the probation service and the mahalla institute of the Republic of Uzbekistan.
Article Details
Section

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
How to Cite
References
1. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. – Toshkent: "O‘zbekiston", 2023.
2. O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat-ijroiya kodeksi. – Elektron resurs: https://lex.uz.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining "O‘zbekiston Respublikasi jinoiy jazolarni ijro etish tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida"gi PQ-3384-son Qarori.
4. Xudoyberdiyev A.A. "Ma’muriy ishlarni yuritish kafolatlari va huquqni qo‘llash amaliyoti". O‘quv qo‘llanma. – Toshkent: IIV Akademiyasi, 2024.
5. Inog‘omjonova Z.F., To‘laganova G.Z. "Jinoyat-protsessual va jinoyat-ijroiya huquqi". Darslik. – Toshkent: TDYU, 2021.
6. Petersilia, J. "When Prisoners Come Home: Parole and Prisoner Reentry". Oxford University Press, 2003.
7. Shammas, V. L. "The Pains of Freedom: Assessing the Ambiguity of Scandinavian Penal Exceptionalism on Norway's Prison Island". Punishment & Society, 2014.
8. Ministry of Justice, Japan. "White Paper on Crime: Rehabilitation of Offenders and the Hogoshi System". Tokyo, 2022.