JINOYAT PROTSESSI ISHTIROKCHILARINING PROTSESSUAL CHIQIMLARINI QOPLASHGA OID AYRIM MULOHAZALAR
Main Article Content
Abstract
Mazkur ilmiy maqolada jinoyat protsessi ishtirokchilariga (jabrlanuvchi, guvoh, ekspert, mutaxassis, tarjimon va xolislar) to‘lanishi lozim bo‘lgan protsessual chiqimlarni qoplashning huquqiy asoslari, amaliyotdagi mavjud muammolar va ularni raqamlashtirish orqali hal etish yo‘llari kompleks tahlil qilingan. Ishtirokchilarning yo‘l kira, ijarada turish va ishdan ajralgan vaqti uchun yo‘qotilgan ish haqini undirishdagi byurokratik to‘siqlar hamda ularni bartaraf etish mexanizmlari ilmiy asoslangan. Ushbu jarayonni "Elektron jinoyat ishi" tizimiga integratsiya qilish hamda Germaniya (JVEG qonuni), AQSh va Estoniya davlatlarining ilg‘or tajribalari qiyosiy o‘rganilib, O‘zbekiston jinoyat-protsessual qonunchiligini takomillashtirish yuzasidan aniq ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan.
В данной научной статье проводится комплексный анализ правовых основ возмещения процессуальных издержек участникам уголовного процесса (потерпевшим, свидетелям, экспертам, специалистам, переводчикам и понятым), существующих проблем в практике и путей их решения посредством цифровизации. Научно обоснованы бюрократические препятствия при взыскании расходов на проезд, проживание и компенсации утраченного заработка за время отрыва от работы, а также механизмы их устранения. Изучен передовой зарубежный опыт интеграции данного процесса в систему «Электронное уголовное дело», а также практика Германии (закон JVEG), США и Эстонии, разработаны конкретные научно-практические предложения по совершенствованию уголовно-процессуального законодательства Узбекистана.
This scientific article provides a comprehensive analysis of the legal basis for the reimbursement of procedural costs to participants in criminal proceedings (victims, witnesses, experts, specialists, translators, and attesting witnesses), existing practical problems, and ways to solve them through digitalization. The bureaucratic obstacles in recovering travel, accommodation expenses, and lost wages for the time spent away from work, as well as mechanisms for their elimination, are scientifically substantiated. The integration of this process into the "E-Criminal Case" system, as well as the advanced foreign experience of Germany (JVEG law), the USA, and Estonia, were comparatively studied, and specific scientific and practical proposals were developed for improving the criminal procedural legislation of Uzbekistan.
Article Details
Section

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
How to Cite
References
1. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. – Toshkent: "O‘zbekiston", 2023.
2. O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat-protsessual kodeksi. – Elektron resurs: https://lex.uz.
3. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining "Jinoyat ishi bo‘yicha ishtirok etishga jalb qilinadigan shaxslarga qilinadigan xarajatlarni to‘lash tartibi to‘g‘risida"gi qarorlari.
4. Xudoyberdiyev A.A. "Ma’muriy ishlarni yuritish kafolatlari va huquqni qo‘llash amaliyoti". O‘quv qo‘llanma. – Toshkent: IIV Akademiyasi, 2024.
5. Inog‘omjonova Z.F., To‘laganova G.Z. "Jinoyat-protsessual huquqi". Darslik. – Toshkent: TDYU, 2021.
6. Justizvergütungs- und -entschädigungsgesetz (JVEG) – German Law on the Remuneration and Compensation of Witnesses and Experts.
7. United States Code, Title 28, § 1821 – Per diem and mileage generally; subpoenaed witnesses.
8. Meleshevich, A. "Digitalization of the Criminal Process: Experiences from Estonia". European Journal of Criminology, 2020.