RUHIY VA SHAXSIY XAVOTIRLIK DARAJASINI O‘RGANISHDA PSIXODIAGNOSTIK METODLARDAN FOYDALANISHNING PSIXOLOGIK AHAMIYATI

Main Article Content

Mirzakarimov Ozodbek O'tkirjon o'g'li

Abstract

Mazkur ilmiy maqolada inson ruhiyatidagi reaktiv (vaziyatli) va shaxsiy xavotirlik darajalarini o‘rganishda psixodiagnostik metodlarning o‘rni hamda ilmiy-amaliy ahamiyati kompleks tahlil qilingan. Xavotirlikning patologik holatga o‘tishining oldini olishda Ch. Spilberger, Y. Xanin hamda J. Teylor kabi olimlarning test so‘rovnomalaridan foydalanish metodikasi yoritilgan. Ayniqsa, ekstremal sharoitlarda, jumladan, ichki ishlar organlari xodimlarining xizmat faoliyatida xavotirlikni o‘lchash orqali kasbiy "emotsional yonish" (Burnout) sindromining oldini olish mexanizmlari ilmiy asoslangan. AQSh, Buyuk Britaniya va Germaniya psixologik xizmatlarining kasbiy psixodiagnostika va xavotirlikni korreksiya qilish borasidagi ilg‘or xorij tajribasi qiyosiy o‘rganilib, milliy amaliyotni takomillashtirish yuzasidan aniq ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan


В данной научной статье проводится комплексный анализ роли и научно-практического значения психодиагностических методов в изучении уровней реактивной (ситуативной) и личностной тревожности в психике человека. Освещена методика использования тестовых опросников таких ученых, как Ч. Спилбергер, Ю. Ханин и Дж. Тейлор, для предотвращения перехода тревожности в патологическое состояние. Научно обоснованы механизмы предотвращения синдрома профессионального «эмоционального выгорания» (Burnout) путем измерения тревожности в экстремальных условиях, в частности, в служебной деятельности сотрудников органов внутренних дел. Изучен передовой зарубежный опыт психологических служб США, Великобритании и Германии в области профессиональной психодиагностики и коррекции тревожности, разработаны конкретные научно-практические предложения по совершенствованию национальной практики.


This scientific article provides a comprehensive analysis of the role and scientific-practical significance of psychodiagnostic methods in studying the levels of reactive (situational) and personal anxiety in the human psyche. The methodology of using test questionnaires by scientists such as C. Spielberger, Y. Khanin, and J. Taylor to prevent anxiety from turning into a pathological state is highlighted. The mechanisms for preventing the syndrome of professional "emotional burnout" by measuring anxiety in extreme conditions, in particular, in the official activities of internal affairs officers, are scientifically substantiated. The advanced foreign experience of psychological services in the USA, the UK, and Germany in the field of professional psychodiagnostics and anxiety correction was comparatively studied, and specific scientific and practical proposals were developed for improving national practice.


 

Article Details

Section

Conference Articles

How to Cite

RUHIY VA SHAXSIY XAVOTIRLIK DARAJASINI O‘RGANISHDA PSIXODIAGNOSTIK METODLARDAN FOYDALANISHNING PSIXOLOGIK AHAMIYATI. (2026). Scientific Conference Open Proceedings, 3(2), 36-41. https://doi.org/10.5281/zenodo.20679714

References

1. O‘zbekiston Respublikasining "Ichki ishlar organlari to‘g‘risida"gi Qonuni. 16.09.2016 yildagi O‘RQ-407-son.

2. O‘zbekiston Respublikasi IIVning "Ichki ishlar organlari xodimlarini psixologik ta'minlash ishlarini tashkil etish to‘g‘risida"gi me'yoriy buyruqlari.

3. Ғафуров И. ва бошқ. "Ички ишлар органларида психологик таъминлаш ва экстремал вазиятларда бошқариш". Ўқув қўлланма. – Тошкент: ИИВ Малака ошириш институти, 2022.

4. Спилбергер Ч.Д., Ханин Ю.Л. "Исследование тревожности (Концептуальный подход)". – Москва: Психология, 1976.

5. Taylor, J. A. "A personality scale of manifest anxiety". The Journal of Abnormal and Social Psychology, 1953.

6. Maslach, C., & Jackson, S. E. "The measurement of experienced burnout" (Emotsional yonish sindromi diagnostikasi). Journal of Occupational Behavior, 1981.

7. College of Policing. "Mental Health, Wellbeing and Psychological Screening in Policing". HM Government, London, UK, 2022.

8. Spielberger, C. D. "State-Trait Anxiety Inventory for Adults" (AQSh politsiyasida xavotirlikni o'lchash standarti). APA, 2010.

Most read articles by the same author(s)