TEZKOR-QIDIRUV TADBIRLARINING TURLARI, ULARNI O‘TKAZISH ASOSLARI VA SHARTLARINING HUQUQIY-TAKTIK XUSUSIYATLARI
Main Article Content
Abstract
Mazkur ilmiy maqolada O‘zbekiston Respublikasining "Tezkor-qidiruv faoliyati to‘g‘risida"gi Qonuniga muvofiq, tezkor-qidiruv tadbirlarining turlari, ularni o‘tkazishning yuridik asoslari hamda qonuniy shartlari kompleks tahlil qilingan. Insonning konstitutsiyaviy huquq va erkinliklarini cheklovchi tadbirlarni (turar-joyni yashirin ko‘zdan kechirish, telefon so‘zlashuvlarini eshitish) o‘tkazishda sud nazoratining ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, raqamlashtirish sharoitida an'anaviy tadbirlarni kiber-makonga moslashtirish (High-tech policing) masalalari ilmiy asoslangan. AQSh, Buyuk Britaniya (RIPA), Germaniya va Janubiy Koreya qonunchiligida maxfiy tadbirlarni o‘tkazishga ruxsat berish tartiboti (xorij tajribasi) qiyosiy o‘rganilib, milliy qonunchilikni takomillashtirish hamda sohani to‘liq raqamlashtirish yuzasidan aniq ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan.
В данной научной статье проводится комплексный анализ видов оперативно-розыскных мероприятий, юридических оснований и законных условий их проведения в соответствии с Законом Республики Узбекистан «Об оперативно-розыскной деятельности». Освещена важность судебного контроля при проведении мероприятий, ограничивающих конституционные права и свободы человека (негласный осмотр жилища, прослушивание телефонных переговоров). Также научно обоснованы вопросы адаптации традиционных мероприятий к киберпространству (High-tech policing) в условиях цифровизации. Изучен передовой зарубежный опыт законодательства США, Великобритании (RIPA), Германии и Южной Кореи в области порядка выдачи разрешений на проведение негласных мероприятий, разработаны конкретные научно-практические предложения по совершенствованию национального законодательства и полной цифровизации сферы.
This scientific article provides a comprehensive analysis of the types of operational-search measures, the legal grounds, and lawful conditions for conducting them in accordance with the Law of the Republic of Uzbekistan "On Operational-Search Activity". The importance of judicial control when conducting measures that limit the constitutional rights and freedoms of a person (covert inspection of a dwelling, wiretapping) is highlighted. The issues of adapting traditional measures to cyberspace (High-tech policing) in the context of digitalization are also scientifically substantiated. The advanced foreign experience of the legislation of the USA, the UK (RIPA), Germany, and South Korea regarding the procedure for authorizing covert measures was comparatively studied, and specific scientific and practical proposals were developed for improving the national legislation and fully digitalizing the field.
Article Details
Section

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
How to Cite
References
1. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. – Toshkent: "O‘zbekiston", 2023.
2. O‘zbekiston Respublikasining "Tezkor-qidiruv faoliyati to'g'risida"gi Qonuni. 25.12.2012 yildagi O'RQ-344-son.
3. O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat-protsessual kodeksi. [Elektron resurs] // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, https://lex.uz.
4. Xudoyberdiyev A.A. "Ma’muriy ishlarni yuritish kafolatlari va huquqni qo‘llash amaliyoti". O‘quv qo‘llanma. – Toshkent: IIV Akademiyasi, 2024.
5. Masharipov T., Fayzullayev D. "Tezkor-qidiruv faoliyatining huquqiy va tashkiliy asoslari". – Toshkent: IIV Akademiyasi, 2023.
6. Federal Bureau of Investigation (FBI). "The Fourth Amendment and Undercover Operations Guidelines". U.S. Department of Justice, 2022.
7. College of Policing. "Regulation of Investigatory Powers Act 2000 (RIPA) - Covert Policing Standards". HM Government, London, 2022.
8. Lee, H., & Kim, J. "Digital Warrants and High-Tech Search in South Korea's Policing". Asian Journal of Criminology, 2021.
9. Europol. "Judicial Oversight of Covert Operations in the European Union". The Hague, 2023.
10. Omelchenko, O. A. "Zakonnost i obosnovannost provedeniya operativno-rozysknyx meropriyatiy". Huquq va xavfsizlik jurnali, 2022.