VOYAGA YETMAGANLAR JINOYATCHILIGINING KRIMINOLOGIK XUSUSIYATLARI VA UNING PROFILAKTIKASINI TAKOMILLASHTIRISH

Main Article Content

Mustafoyev Saidabror A’zamxon oʻgʻli

Abstract

Mazkur ilmiy maqolada voyaga yetmaganlar jinoyatchiligining zamonaviy kriminologik xususiyatlari, sabab va shart-sharoitlari hamda ularning barvaqt profilaktikasini tashkil etishning huquqiy va tashkiliy asoslari kompleks tahlil qilingan. So‘nggi yillarda o‘smirlarning axborot texnologiyalari (ijtimoiy tarmoqlar) orqali yot g‘oyalar ta’siriga tushishi, sintetik giyohvand moddalarni tarqatish ("zakladka") va kiber-huquqbuzarliklarga jalb etilishi tendensiyalari ilmiy asoslangan. Muammoni hal etishda ichki ishlar organlarining voyaga yetmaganlar masalalari bo‘yicha inspektor-psixologlari faoliyatini raqamlashtirish, ta’lim muassasalari bilan idoralararo hamkorlikni kuchaytirish yoritilgan. AQSh ("Diversion" dasturlari), Buyuk Britaniya (YOTs), Germaniya va Janubiy Koreyaning yoshlar jinoyatchiligiga qarshi kurashish hamda ularni ijtimoiy reabilitatsiya qilish borasidagi ilg‘or xorij tajribasi qiyosiy o‘rganilib, O‘zbekiston milliy qonunchiligi va huquqni qo‘llash amaliyotini takomillashtirish yuzasidan aniq ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan.


В данной научной статье проводится комплексный анализ современных криминологических особенностей преступности несовершеннолетних, ее причин и условий, а также правовых и организационных основ ранней профилактики. Научно обоснованы тенденции последних лет, связанные с попаданием подростков под влияние чуждых идей через информационные технологии (социальные сети), их вовлечением в распространение синтетических наркотиков («закладки») и киберправонарушения. Освещены вопросы цифровизации деятельности инспекторов-психологов по делам несовершеннолетних органов внутренних дел и усиления межведомственного взаимодействия с образовательными учреждениями. Изучен передовой зарубежный опыт США (программы «Диверсия»), Великобритании (YOTs), Германии и Южной Кореи в борьбе с молодежной преступностью и социальной реабилитации, разработаны конкретные научно-практические предложения по совершенствованию национального законодательства и правоприменительной практики Узбекистана.


This scientific article provides a comprehensive analysis of the modern criminological features of juvenile delinquency, its causes and conditions, as well as the legal and organizational foundations for early prevention. The trends of recent years related to teenagers falling under the influence of alien ideas through information technologies (social networks), their involvement in the distribution of synthetic drugs ("dead drops"), and cyber offenses are scientifically substantiated. The issues of digitizing the activities of inspector-psychologists for juvenile affairs of internal affairs bodies and strengthening inter-agency cooperation with educational institutions are highlighted. The advanced foreign experience of the USA ("Diversion" programs), the UK (YOTs), Germany, and South Korea in combating youth crime and social rehabilitation was comparatively studied, and specific scientific and practical proposals were developed for improving the national legislation and law enforcement practice of Uzbekistan.


 

Article Details

Section

Conference Articles

How to Cite

VOYAGA YETMAGANLAR JINOYATCHILIGINING KRIMINOLOGIK XUSUSIYATLARI VA UNING PROFILAKTIKASINI TAKOMILLASHTIRISH. (2026). Scientific Conference Open Proceedings, 2(2), 295-302. https://doi.org/10.5281/zenodo.20672077

References

1. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. – Toshkent: "O‘zbekiston", 2023.

2. O‘zbekiston Respublikasining "Yoshlarga oid davlat siyosati to'g'risida"gi Qonuni. 14.09.2016 yildagi O‘RQ-406-son.

3. O‘zbekiston Respublikasining "Huquqbuzarliklar profilaktikasi to'g'risida"gi Qonuni. 14.05.2014 yildagi O‘RQ-371-son.

4. O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat kodeksi. [Elektron resurs] // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, https://lex.uz.

5. Xudoyberdiyev A.A. "Ma’muriy ishlarni yuritish kafolatlari va huquqni qo‘llash amaliyoti". O‘quv qo‘llanma. – Toshkent: IIV Akademiyasi, 2024.

6. Howell, J. C. "Preventing and Reducing Juvenile Delinquency: A Comprehensive Framework". Sage Publications, 2018.

7. College of Policing. "Youth Justice and Neighbourhood Policing Guidelines". HM Government, London, 2022.

8. Lee, H., & Kim, J. "School Police Officers and Cyberbullying Prevention in South Korea". Asian Journal of Criminology, 2021.

9. Dünkel, F. "Juvenile Justice in Germany: Educational over Punitive Approaches". European Journal of Criminology, 2020.

10. Omelchenko, O. A. "Profilaktika pravonarucheniy sredi nesovershennoletnix: psixologo-yuridicheskiye aspekti". Huquq va xavfsizlik jurnali, 2022.