PROFILAKTIKA INSPEKTORINING ZO‘RAVONLIKDAN JABRLANGAN XOTIN-QIZLAR BILAN ISHLASH FAOLIYATINI TAKOMILLASHTIRISH: HUQUQIY VA PSIXOLOGIK JIHATLAR
Main Article Content
Abstract
Mazkur ilmiy maqolada profilaktika inspektorlarining tazyiq va zo‘ravonlikdan jabrlangan xotin-qizlar bilan ishlash faoliyatining ma'muriy-huquqiy, tashkiliy hamda psixologik-taktik xususiyatlari kompleks tahlil qilingan. Oilaviy-maishiy zo‘ravonlik (jismoniy, ruhiy, iqtisodiy va jinsiy) qurbonlarini himoya qilish, ularga "himoya orderi" berish va zo‘ravonning xulq-atvorini nazorat qilish mexanizmlari yoritilgan. Shuningdek, jabrlanuvchilar bilan ishlashda ikkilamchi travmatizatsiyaga (secondary trauma) yo‘l qo‘ymaslik taktikasi hamda sohani raqamlashtirish ("E-Ma’muriy ish", elektron brasletlar va SOS-tugmalar) masalalari ochib berilgan. AQSh, Buyuk Britaniya ("Clare's Law"), Germaniya va Janubiy Koreya politsiyasining oilaviy zo‘ravonlikka qarshi kurashishdagi ilg‘or xorij tajribasi qiyosiy o‘rganilib, O‘zbekiston milliy qonunchiligi hamda huquqni qo‘llash amaliyotini takomillashtirish yuzasidan aniq ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan.
В данной научной статье проводится комплексный анализ административно-правовых, организационных и психолого-тактических особенностей деятельности инспекторов профилактики по работе с женщинами, пострадавшими от притеснений и насилия. Освещены механизмы защиты жертв семейно-бытового насилия (физического, психологического, экономического и полового), выдачи им «охранного ордера» и контроля за поведением насильника. Также раскрыта тактика недопущения вторичной травматизации (secondary trauma) при работе с потерпевшими и вопросы цифровизации сферы («Е-Административное дело», электронные браслеты и SOS-кнопки). Изучен передовой зарубежный опыт полиции США, Великобритании («Закон Клэр»), Германии и Южной Кореи в борьбе с домашним насилием, разработаны конкретные научно-практические предложения по совершенствованию национального законодательства и правоприменительной практики Узбекистана.
This scientific article provides a comprehensive analysis of the administrative-legal, organizational, and psychological-tactical features of the activities of prevention inspectors in working with women victims of harassment and violence. The mechanisms for protecting victims of domestic violence (physical, psychological, economic, and sexual), issuing them a "protection order," and controlling the abuser's behavior are highlighted. The tactics of preventing secondary trauma when working with victims and the digitalization of the field ("E-Administrative Case", electronic bracelets, and SOS buttons) are also revealed. The advanced foreign experience of the police in the USA, the UK ("Clare's Law"), Germany, and South Korea in combating domestic violence was comparatively studied, and specific scientific and practical proposals were developed for improving the national legislation and law enforcement practice of Uzbekistan.
Article Details
Section

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
How to Cite
References
1. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. – Toshkent: "O‘zbekiston", 2023.
2. O‘zbekiston Respublikasining "Xotin-qizlarni tazyiq va zo‘ravonlikdan himoya qilish to‘g‘risida"gi Qonuni. 02.09.2019 yildagi O‘RQ-561-son.
3. O‘zbekiston Respublikasining "Huquqbuzarliklar profilaktikasi to'g'risida"gi Qonuni. 14.05.2014 yildagi O‘RQ-371-son
4. O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat kodeksi va Ma'muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksi. [Elektron resurs] // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, https://lex.uz.
5. Xudoyberdiyev A.A. "Ma’muriy ishlarni yuritish kafolatlari va huquqni qo‘llash amaliyoti". O‘quv qo‘llanma. – Toshkent: IIV Akademiyasi, 2024.
6. Sherman, L. W., & Berk, R. A. "The Specific Deterrent Effects of Arrest for Domestic Assault". American Sociological Review, 1984.
7. College of Policing. "Domestic Abuse: National Guidelines and Clare's Law (DVDS)". HM Government, London, 2022.
8. Lee, H., & Kim, J. "Smart Interventions in Domestic Violence: Electronic Monitoring and High-Tech Policing in South Korea". Asian Journal of Criminology, 2021.
9. Europol. "Gender-Based Violence and Victim Support Strategies in Law Enforcement". The Hague, 2023.
10. Omelchenko, O. A. "Profilaktika semeyno-bytovogo nasiliya: taktik-psixologicheskiye aspekti". Huquq va xavfsizlik jurnali, 2022.