ICHKI ISHLAR ORGANLARI TEZKOR BO‘LINMALARI TOMONIDAN BOSQINCHILIK JINOYATINI OLDINI OLISHDA O‘TKAZILADIGAN TEZKOR-QIDIRUV TADBIRLARI
Main Article Content
Abstract
Mazkur ilmiy maqolada ichki ishlar organlari tezkor bo‘linmalari tomonidan eng og'ir va xavfli jinoyatlardan biri hisoblangan bosqinchilik jinoyatini barvaqt oldini olishda amalga oshiriladigan tezkor-qidiruv tadbirlarining (TQT) tashkiliy, huquqiy va taktik xususiyatlari kompleks tahlil qilingan. Bosqinchilikka tayyorgarlik ko'rish bosqichining kriminologik belgilari, jinoiy guruhlarni shakllantirish, qurol izlash va obyektni o'rganish jarayonlarida jinoyatchilarni fosh etish metodikasi yoritilgan. Maqolada an'anaviy agenturaviy-tezkor faoliyat bilan bir qatorda, zamonaviy "High-tech policing" usullari, ochiq manbalar razvedkasi (OSINT), "E-Ma’muriy ish" tizimidan xavf guruhlarini monitoring qilishda foydalanish imkoniyatlari ochib berilgan. AQSh, Buyuk Britaniya, Germaniya va Janubiy Koreya davlatlarining preventiv politsiya amaliyoti qiyosiy o'rganilib, milliy tezkor-qidiruv qonunchiligini takomillashtirish hamda sohadagi ilmiy tadqiqotlarni OJS va SCOP.UZ kabi xalqaro va milliy ilmiy platformalarda indeksatsiya qilish yuzasidan aniq ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan.
В данной научной статье проводится комплексный анализ организационных, правовых и тактических особенностей оперативно-розыскных мероприятий (ОРМ), осуществляемых оперативными подразделениями органов внутренних дел в целях раннего предупреждения одного из самых тяжких и опасных преступлений – разбоя. Освещены криминологические признаки стадии приготовления к разбою, методика выявления преступников в процессе формирования преступных групп, поиска оружия и изучения объекта. В статье наряду с традиционной агентурно-оперативной деятельностью раскрыты возможности использования современных методов «High-tech policing», разведки по открытым источникам (OSINT) и системы «Е-Административное дело» для мониторинга групп риска. Изучена превентивная полицейская практика США, Великобритании, Германии и Южной Кореи, разработаны конкретные научно-практические предложения по совершенствованию национального оперативно-розыскного законодательства и индексации научных исследований в данной сфере на международных и национальных научных платформах, таких как OJS и SCOP.UZ.
This scientific article provides a comprehensive analysis of the organizational, legal, and tactical features of operational-search measures (OSM) carried out by operational units of internal affairs bodies to early prevent one of the most serious and dangerous crimes – robbery. The criminological signs of the preparation stage for robbery, the methodology for identifying criminals during the formation of criminal groups, searching for weapons, and studying the target object are highlighted. Along with traditional covert operational activities, the article reveals the possibilities of using modern "High-tech policing" methods, open-source intelligence (OSINT), and the "E-Administrative Case" system for monitoring risk groups. The preventive police practice of the USA, the UK, Germany, and South Korea was comparatively studied, and specific scientific and practical proposals were developed for improving national operational-search legislation and indexing scientific research in this field on international and national scientific platforms such as OJS and SCOP.UZ.
Article Details
Section

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
How to Cite
References
1. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. – Toshkent: "O‘zbekiston", 2023.
2. O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat kodeksi. [Elektron resurs] // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, https://lex.uz.
3. O‘zbekiston Respublikasining "Tezkor-qidiruv faoliyati to'g'risida"gi Qonuni. 25.12.2012 yildagi O'RQ-344-son.
4. Xudoyberdiyev A.A. "Ma’muriy ishlarni yuritish kafolatlari va huquqni qo‘llash amaliyoti". O‘quv qo‘llanma. – Toshkent: IIV Akademiyasi, 2024.
5. Qurbonov M. M. "Raqamlashtirish sharoitida jamoat xavfsizligini ta'minlashning o‘ziga xos xususiyatlari va E-Ma'muriy ish tizimining ahamiyati" // O‘zbekiston qonunchiligi tahlili jurnali. – Toshkent, 2024.
6. Federal Bureau of Investigation (FBI). "Violent Crimes and Robbery Prevention: Proactive Investigative Tactics". U.S. Department of Justice, Washington D.C., 2023.
7. College of Policing. "Intelligence-Led Policing and Robbery Disruption Strategies". HM Government, London, 2022.
8. Lee, H., & Kim, J. "Smart Policing and Predictive Crime Prevention in South Korea: Integrating Big Data in Law Enforcement". Asian Journal of Criminology, 2021.
9. Europol. "Organised Crime and Pre-emptive Interventions: A Guide to High-Tech Policing". The Hague, 2023.
10. Omelchenko, O. A. "Operativ-qidiruv faoliyatida jinoiy tajovuzlarning barvaqt profilaktikasi va maxfiy hamkorlik nazariyasi". Huquq va xavfsizlik jurnali, 2022.