TRANSPORT OBYEKTLARIDA SODIR ETILADIGAN JINOYATLARNI OLDINI OLISHDA O‘TKAZILADIGAN TEZKOR-QIDIRUV TADBIRLARI

Main Article Content

Fayzullayev Dilshod
Nurmuxammadov Sardorbek Qobiljon o‘g‘li

Abstract

Mazkur ilmiy maqolada transport obyektlarida (temir yo‘l, havo, suv va avtomobil transporti infratuzilmalarida) sodir etilishi mumkin bo‘lgan jinoyatlarning oldini olishda tezkor-qidiruv faoliyatining o'rni va ahamiyati kompleks tahlil qilingan. Transport vositalari va uzellarining o'ziga xos kriminogen xususiyatlari, odamlar gavjumligi va tranzit sharoitida jinoyatchilik profilaktikasini tashkil etishning taktik yondashuvlari yoritilgan. Shu bilan birga, tezkor kuzatuv, nazorat ostida olish, tezkor kiritish va maxfiy hamkorlar tarmog'idan foydalanish kabi tezkor-qidiruv tadbirlarini bevosita transport obyektlarida qo'llash usullari ochib berilgan. Hozirgi raqamlashtirish sharoitida "High-tech policing" dasturlari, intellektual video-kuzatuv (Face-ID) va "E-Ma’muriy ish" tizimidan foydalanish imkoniyatlari ko'rib chiqilgan. AQSh, Buyuk Britaniya, Germaniya va Janubiy Koreya kabi xorijiy davlatlarning transport politsiyasi amaliyoti o'rganilib, milliy tezkor-qidiruv faoliyati qonunchiligini takomillashtirish hamda sohadagi ilmiy izlanishlarni OJS va SCOP.UZ kabi xalqaro va milliy platformalarda indeksatsiya qilish yuzasidan aniq ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan.


В данной научной статье проводится комплексный анализ роли и значения оперативно-розыскной деятельности в предупреждении преступлений, которые могут быть совершены на объектах транспорта (железнодорожного, воздушного, водного и автомобильного). Освещены специфические криминогенные особенности транспортных средств и узлов, тактические подходы к организации профилактики преступности в условиях скопления людей и транзита. Наряду с этим, раскрыты методы применения таких оперативно-розыскных мероприятий, как оперативное наблюдение, контролируемая поставка, оперативное внедрение и использование сети негласных сотрудников непосредственно на объектах транспорта. Рассмотрены возможности использования программ «High-tech policing», интеллектуального видеонаблюдения (Face-ID) и системы «Е-Административное дело» в современных условиях цифровизации. Изучена практика транспортной полиции таких зарубежных стран, как США, Великобритания, Германия и Южная Корея, разработаны конкретные научно-практические предложения по совершенствованию национального законодательства об оперативно-розыскной деятельности и индексации научных исследований в данной сфере на международных и национальных платформах, таких как OJS и SCOP.UZ.


This scientific article provides a comprehensive analysis of the role and significance of operational-search activity in preventing crimes that may be committed at transport facilities (rail, air, water, and road transport infrastructure). The specific criminogenic features of vehicles and transport hubs, as well as tactical approaches to organizing crime prevention in crowded and transit conditions, are highlighted. Along with this, the methods of applying such operational-search measures as operational observation, controlled delivery, operational infiltration, and the use of a network of covert collaborators directly at transport facilities are revealed. The possibilities of using "High-tech policing" programs, intelligent video surveillance (Face-ID), and the "E-Administrative Case" system in the current conditions of digitization are considered. The practice of the transport police of foreign countries such as the USA, the UK, Germany, and South Korea was studied, and specific scientific and practical proposals were developed for improving national legislation on operational-search activity and indexing scientific research in this field on international and national platforms such as OJS and SCOP.UZ.


 

Article Details

Section

Conference Articles

How to Cite

TRANSPORT OBYEKTLARIDA SODIR ETILADIGAN JINOYATLARNI OLDINI OLISHDA O‘TKAZILADIGAN TEZKOR-QIDIRUV TADBIRLARI . (2026). Scientific Conference Open Proceedings, 2(2), 106-115. https://doi.org/10.5281/zenodo.20645694

References

1. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. – Toshkent: "O‘zbekiston", 2023.

2. O‘zbekiston Respublikasining "Tezkor-qidiruv faoliyati to'g'risida"gi Qonuni. 25.12.2012 yildagi O'RQ-344-son. [Elektron resurs] // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, https://lex.uz.

3. O‘zbekiston Respublikasining "Transport to'g'risida"gi Qonuni. 09.08.2021 yildagi O'RQ-706-son.

4. Xudoyberdiyev A.A. "Ma’muriy ishlarni yuritish kafolatlari va huquqni qo‘llash amaliyoti". O‘quv qo‘llanma. – Toshkent: IIV Akademiyasi, 2024.

5. Qurbonov M. M. "Raqamlashtirish sharoitida jamoat xavfsizligini ta'minlashning o‘ziga xos xususiyatlari va E-Ma'muriy ish tizimining ahamiyati" // O‘zbekiston qonunchiligi tahlili jurnali. – Toshkent, 2024.

6. Transportation Security Administration (TSA). "Aviation and Surface Transportation Security Report: Behavior Detection Strategies". U.S. Department of Homeland Security, Washington D.C., 2023.

7. British Transport Police. "Annual Report on Predictive Policing and Crime Reduction in the UK Railway Network". London, 2022.

8. Lee, H., & Kim, J. "Smart Policing, Biometrics, and Transport Security in South Korea: A Model for Public Safety". Asian Journal of Criminology, 2021.

9. Europol. "Transport Security and Transnational Crime Detection in Europe: Threat Assessment and Covert Operations". The Hague, 2023.

10. Omelchenko, O. A. "Operativ-qidiruv taktikasi, maxfiy hamkorlik va jamoat xavfsizligini ta'minlash asoslari". Huquq va xavfsizlik jurnali, 2022.