TUHMAT HUQUQBUZARLIGINI KVALIFIKATSIYA QILISHGA OID AYRIM MULOHAZALAR

Main Article Content

Himmatov Ismoil Ibragimovich

Abstract

Mazkur ilmiy maqolada shaxsning sha’ni, qadr-qimmati va ishchanlik obro‘siga tajovuz qiluvchi tuhmat huquqbuzarligini huquqiy kvalifikatsiya qilishning o‘ziga xos murakkabliklari ma'muriy va jinoyat-huquqiy nuqtai nazardan chuqur tahlil qilingan. Tuhmatning obyektiv va subyektiv belgilari, uni haqorat qilish huquqbuzarligidan farqlashning aniq huquqiy mezonlari nazariy asoslab berilgan. Shuningdek, axborot texnologiyalari asrida kiber-makonda (ijtimoiy tarmoqlar, messenjerlarda) tarqatilayotgan yolg'on ma'lumotlarni (kiber-tuhmat, feyk) isbotlashdagi muammolar, sud-lingvistik ekspertizasining o'rni va hududiy profilaktika inspektorlari amaliyotida "E-Ma’muriy ish" tizimidan foydalanish imkoniyatlari yoritilgan. AQSh, Buyuk Britaniya, Germaniya va Janubiy Koreya davlatlarining tuhmat uchun javobgarlikni belgilashdagi ilg'or xorij tajribasi qiyosiy o'rganilib, milliy huquqni qo'llash amaliyotini takomillashtirish hamda sohadagi tadqiqotlarni OJS va SCOP.UZ kabi xalqaro va milliy ilmiy platformalarda indeksatsiya qilish yuzasidan aniq ilmiy-amaliy takliflar ilgari surilgan.


В данной научной статье с административной и уголовно-правовой точек зрения глубоко анализируются специфические сложности правовой квалификации правонарушения клеветы, посягающей на честь, достоинство и деловую репутацию личности. Теоретически обоснованы четкие правовые критерии объективных и субъективных признаков клеветы, ее отграничения от правонарушения оскорбления. Также освещены проблемы доказывания ложной информации (кибер-клевета, фейк), распространяемой в киберпространстве (социальные сети, мессенджеры) в век информационных технологий, роль судебно-лингвистической экспертизы и возможности использования системы «Е-Административное дело» в практике территориальных инспекторов профилактики. Изучен передовой зарубежный опыт США, Великобритании, Германии и Южной Кореи в установлении ответственности за клевету, выдвинуты конкретные научно-практические предложения по совершенствованию национальной правоприменительной практики и индексации исследований на международных и национальных научных платформах, таких как OJS и SCOP.UZ.


This scientific article provides an in-depth analysis from an administrative and criminal-legal perspective of the specific complexities of the legal qualification of the offense of defamation, which infringes on a person's honor, dignity, and business reputation. Clear legal criteria for the objective and subjective features of defamation and its distinction from the offense of insult have been theoretically substantiated. The problems of proving false information (cyber-defamation, fake news) spread in cyberspace (social networks, messengers) in the age of information technology, the role of forensic linguistic expertise, and the possibilities of using the "E-Administrative Case" system in the practice of territorial prevention inspectors are also highlighted. The advanced foreign experience of the USA, the UK, Germany, and South Korea in establishing liability for defamation was comparatively studied, and specific scientific and practical proposals were put forward for improving national law enforcement practice and indexing research on international and national scientific platforms such as OJS and SCOP.UZ.


 

Article Details

Section

Conference Articles

How to Cite

TUHMAT HUQUQBUZARLIGINI KVALIFIKATSIYA QILISHGA OID AYRIM MULOHAZALAR. (2026). Scientific Conference Open Proceedings, 2(2), 37-48. https://doi.org/10.5281/zenodo.20613485

References

1. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. – Toshkent: "O‘zbekiston", 2023.

2. O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat kodeksi. [Elektron resurs] // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, https://lex.uz.

3. O‘zbekiston Respublikasining Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeksi. [Elektron resurs] // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, https://lex.uz.

4. O'zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining "Sudlar tomonidan shaxsning sha'ni, qadr-qimmati va ishchanlik obro'sini himoya qilish to'g'risidagi qonunchilikni qo'llash amaliyoti haqida"gi qarori.

5. Xudoyberdiyev A.A. "Ma’muriy ishlarni yuritish kafolatlari va huquqni qo‘llash amaliyoti". O‘quv qo‘llanma. – Toshkent: IIV Akademiyasi, 2024.

6. Qurbonov M. M. "Raqamlashtirish sharoitida jamoat xavfsizligini ta'minlashning o‘ziga xos xususiyatlari va E-Ma'muriy ish tizimining ahamiyati" // O‘zbekiston qonunchiligi tahlili jurnali. – Toshkent, 2024.

7. Vlasenko, V. N. "Yuridicheskaya lingvistika v ugolovnom prave: kvalifikatsiya kiber-klevety i osobennosti dokazivaniya". Moskva, Yurisprudensiya, 2021.

8. Lee, H., & Kim, J. "Cyber Defamation and Fake News in South Korea: Balancing Freedom of Expression and Digital Reputation". Asian Journal of Law and Criminology, 2020.

9. "Defamation and Freedom of Speech in European Law: A Comparative Analysis of Digital Threats". European Commission for Democracy through Law (Venice Commission), 2019.

10. Tuhmat va haqorat uchun javobgarlik masalalari: Xalqaro tajriba, lingvistik ekspertiza va O'zbekiston amaliyoti. Monografiya. – Toshkent: Yuridik adabiyotlar publish, 2022.

Most read articles by the same author(s)